بیماران

1392/9/12 0:0

 

 

پزشکی هسته ای چیست؟

خدمات پزشکی هسته ای از فن‌آوری‌های ایمن ، بدون درد و ارزشمند برای تصویر برداری از بدن و درمان بیماریها استفاده می کند . تصویر برداری پزشکی کاری منحصر به فرد است زیرا اطلاعات جامعی از ساختمان و عملکرد بدن در اختیار پزشکان قرار می دهد ،این پدیده روش خوبی جهت جمع آوری آندسته از اطلاعات پزشکی است که نیازمند عمل جراحی و یا مستلزم آزمایشات تشخیصی پر هزینه می باشد و یا اصلاًاز طریق دیگری قابل دسترسی نسیت. فرایند تصویر برداری پزشکی هسته ای غالباً ناهنجاریها را درهمان مراحل اولیه خیلی زودتر ازاینکه عوارض بیماری توسط سایرآزمایشات پیشرفته قابل تشخیص باشد دربدن فرد تشخیص می دهد . در پزشکی هسته ای مقادیرجزئی مواد رادیواکتیو (رادیو دارو) به منظور تشخیص و درمان بیماریها استفاده می شود . در تصویر برداری ، رادیو داروها توسط دوربین های خاصی که به کامپیوترمتصل است آشکارمی شود تا تصاویرکاملی ازناحیه مورد نظرارائه دهد و در جریان معالجه رادیو داروها مستقیماً بطرف اندام های مورد نظرحرکت می کنند . مقدارتشعشع وارد شده در فرایند تصویربرداری هسته ای کمتر از میزانی است که دررادیولوژی تشخیصی بکارمی رود و این میزان اشعه دریافتی درحد دوز مجاز می باشد .امروزه پزشکی هسته ای روش های مفیدی پیشنهاد می دهد که دربسیاری ازخدمات اختصاصی پزشکی از جمله اطفال ،قلب و روانشناسی کاربرد دارد .

معالجات وابداعات نوین پزشکی هسته ای که سطوح مولکولها را دربدن هدف قرارمی دهد موجب تحول دردانسته ها وروش جدیدی برای رسیدن به تشخیص بیماریهاست.

در طول یک فرایند پزشکی هسته ای چه روی می دهد؟

روشهای پزشکی هسته ای ( شامل اسکن ،آزمایشات و فرایند ) بی خطر و بدون درد هستند ، دریک آزمون پزشکی هسته ای مقدار کمی ازرادیو داروها ازطریق تزریق یا بلع یا استنشاق وارد بدن می شود ، این رادیو داروها موادی هستند که به ارگان خاصی مثل استخوانها وبافت ها می چسبند ، مقداررادیو داروها بایستی با دقت انتخاب شوند تا کمترین میزان تشعشع را بهمراه داشته باشند اما در عین حال آزمایشات قابل قبولی ارئه بدهند . یک دوربین مخصوص (pet spect,و یا دوربین گاما ) برای تصویر برداری از بدن شما مورد استفاده قرارمی گیرد که دوربین مکان رادیو دارو را دراندام یا استخوان مشخص می کند و تصویری می سازد که اطلاعات و داده های مربوط به ناحیه مورد نظررا ارائه می دهد . پزشکی هسته ای با سایرآزمونهای تشخیصی ازجمله اشعه Xمتفاوت است ،زیرا وجود بیماری را از طریق تغییرات بیولوژیکی بدن تشخیص می دهد نه تغییرات آناتومیکی .

ایمنی آزمونهای پزشکی هسته ای

فرایند پزشکی هسته ای جزو ایمن ترین آزمونهای تصویربرداری تشخیصی موجود می باشد. برای دستیابی به اطلاعات تشخیصی، بیمار مقدارکمی ازرادیو دارو را دریافت می کند با وجود این مقدارکم میزان تشعشع دریافتی دراین فرایند تقریباً به اندازه اشعه Xتشخیص و یا حتی کمترازآن است . گروه پزشکی هسته ای بایستی با دقت آزمایشات مناسب را برای همه بیماران انجام دهد تا از هر گونه پرتو گیری غیرضروری جلوگیری شود . هر شخصی دائماً در معرض تابش اشعه از طبیعت و ساخته های بشری می باشد اغلب افراد به طور سالانه 85 % از زمینه های طبیعی مانند هوا –فضا –سنگ ها –خاک و حتی اتم های موجود در بدن اشعهX دریافت می کند .اضافه براین مقادیردیگری ازطریق محصولات مصرفی مانند دود های خانگی –تلوزیون رنگی –نمایشگرهای لومینسانس ساعت ها وارد بدن می شود . اشعه ای که در فرایند پزشکی هسته ای به بیمارمیرسد معمولاً معادل اشعه ایست که فرد در طول چند ماه بطورطیبیعی دریافت می کند .

پزشکی هسته ای و حقایق آشکار

درایالات متحده همه ساله یک تخمین 16 میلیونی درمورد تصویربرداری پزشکی هسته ای و فرایند درمانی صورت می گیرد ، در بین اینها 40 تا 50 درصد آزمایشات قلبی و 40 تا 50 درصد به سرطانها مربوط شود.

مزاياي روش هاي پزشكي هسته اي

روشهای پزشکی هسته ای ازنظراقتصادی مقرون به صرفه است .
تا به امروز حدود 100 روش مختلف تصویربرداری پزشکی هسته ای عرضه شده است
برخلاف سایرآزمایشات ، روشها و غیره ، پزشکی هسته ای اطلاعات درمورد نحوه عملکرد هرکدام ازارگانهای اصلی بدن ارائه می دهد
روش های پزشکی هسته ای یکی ازمطمئن ترین روشها در آزمایشات تصویر برداری تشخیص موجود می باشد
میزان تشعشع درروش پزشکی هسته ای به همان میزانی است که بیمارطی رادیو گرافی اشعه X دریافت می کند
کودکانی که با پزشکی هسته ای سرو کاردارند عمومآً دررابطه با درد های استخوانی –جراحات –عفونتها یا عملکرد کلیه و مثانه است
روشهای پزشکی هسته ای بدون درد بوده و نیازی به بیهوشی ندارد
عموماً کاربرد پزشکی هسته ای درتشخیص و درمان پرکاری تیروئید ، آزمایشات قلبی برای آنالیز قلب ، اسکن استخوان به منظورجراحات ارتوپدی –اسکن ریه به منظورلخته شدن خون و کبد و کیسه صفرا برای تشخیص ناهنجاریها و بلوک شدن در جریان عملکرد می باشد پزشکی هسته ای بخش گسترده ای ازمراقبتهای پزشکی است و با سلامت بیماران در سراسردنیا ارتباط دارد.


سطح وسیع کاربرد های پزشکی هسته ای

مطالعات پزشکی هسته ای می تواند درتشخیص و درمان بسیاری از بیماریها مفید باشد، موارد کاربرد پزشکی هسته ای را مي توان در موارد زير خلاصه كرد:

کاربردهای نورولوژی

کاربردهای کلیوی

Stroke

آشکار کردن انسداد مجاری ادراری

بیماری آلزایمر

تشخیص پرفشاری خون کلیوی

ارزیابی بیماران در جراحی کاروتید

انداره گیری عملکرد کلیوی

پیدا کردن محل دقیق شیارseizure foci

آشکارسازی پس زدگی پیوند کلیه

ارزیابی سندرم post concussion

آشکارسازی پیلونفریت

تشخیص multi-infract dementia

آشکار سازی زخمهای کلیه

کاربرد سرطان شناسی

کاربردهای قلبی

پیدا کردن محل دقیق تومور

بیماری عروق کرونر

یافتن دقیق مرحله پیشرفت تومور

اندازه گیری تاثیرات جراحی بای پس BY pass

تشخیص موقعیت متاستازها

اندازه گیری تاثیرات درمانی برای نارسایی قلبی

قضاوت پاسخ به درمان

آشکار سازی پس زدگی پیوند قلب

آزاد کردن درد استخوانی ناشی از سرطان

انتخاب بیماران برای بای پس یا آنژیوپلاستی

کاربرهای ارتوپدی

تشخیص بیماران جراحی با ریسک بالای حمله قلبی

تشخیص تروماهای استخوانی

تشخیص نارسایی سمت راست قلب

تشخیص استئومیلیت

اندازه گیری مسمومیت ناشی از شیمی درمانی قلب

ارزیابی تغییرات آرتریت و کشیدگی

ارزیابی شانت ها و شناسایی آنها

پیدا کردن محل دقیق برای بیوپسی تومور

تشخیص و پیدا کردن حمله حاد قلبی پیش از تغییرات آنزیمی

اندازه گیری گستردگی تومورهای خاص

کاربردهای ریوی

تشخیص و معالجه پرکاری تیروئید

تشخیص آمبولی ریوی

آشکارسازی عفونتهای حاد کیسه صفرا

آشکارسازی ضایعات ریوی درایدز

عدم کارکرد مزمن کیسه صفرا

تشخیص کمی ونتیلاسیون و پرفیوژن ریوی

آشکار سازی چرخش بیضه

آشکارسازی پس زدگی پیوند ریه

آشکارسازی عفونتهای اوکالت

آشکار سازی جراحات استنشاقی در بیماران سوختگی

تشخیص و معالجه بی نظمی در سلول های خونی

سنجش تراکم استخوان

اندازه گیری دقیق سطح هورمون های تیروئید

وجود و نیزاندازه گیری سطح فعالیت ( بصورت کمی) باکتری عامل زخم معده و اثنی عشر(UBT)

 

راهنمای اسکن های مختلف


اسكن پرفيوژن ميوكارد به روش SPECT در چه گروهي از بيماران بيشتر كمك كننده است؟

1. تشخيص و يا رد بيماري عروق كرونر در بيماران با خطر ”متوسط“ و يا ” كم تا متوسط“ گرفتاري عروق كرونري

2. تشخيص ويا رد بيماري عروق كرونر در بيماران با خطر پائين، كه داراي تست ورزش غير طبيعي و يا مشكوك مي با شند.

3. تشخيص بيماري عروق كرونر در بيماراني كه با درد سينه حاد به بخش اورژانس مراجعه مي كنند ولي نوار قلبي طبيعي و يا مشكوك دارند .

4. تعيين ريسك قبل از عمل در بيماراني كه كانديد جراحيهاي بزرگ بوده، داراي ريسك فاكتور بيماري عروق كرونر مي باشند .

5. تعيين اهمّيت هموديناميك تنگي هاي متوسط عروق كرونري (% 75-25) مشاهده شده در آنژيوگرافي ارزيابي ميزان بهبود پرفيوژن ميوكارد بعد از انجام ترميم عروقيPCI )و ياGs‍CAB-Post)

6. تعيين پيش آگهي در گروه خاصي از بيماران مانند افراد مسن ، ديابتيك و همچنين بدنبال جراحي كرونري

7. تعيين وسعت ميزان نسج Viableقبل از انجام مداخله عروقي و جراحي عروق كرونري

8.در بيماران دريچه ای قلب برای تشخيص CADهمراه به خصوص در سنين بالای 40 سال در حضور risk factorهای ماژور


اسكن پرفيوژن ميوكارد به اين سؤالات باليني ما پاسخ گو مي باشد

1 – آيا فرد بدون علامتي كه داراي ريسك فاكتورهاي متعدد مي باشد ، مبتلا به بيماري عروق كرونري

مي باشد؟

2 – آيا بيمار مراجعه كننده با درد سينه آتيپيك مبتلا به بيماري عروق كرونري مي باشد؟

3 – آيا بيمار مراجعه كننده با درد سينه حاد كه نوار قلبي مشكوك دارد دچار انفاركتوس قلبي شده است؟

4- چطور مي توان بيمار مبتلا به آنژين صدري پايدار رابصورت مقرون به صرفه تري ارزيابي نمود؟

5 – آيا علّت نارسائي قلبي بيمار بدليل گرفتاري عروقي كرونري مي باشد؟

6 – آيا دربيمار مبتلا به كارديوميوپاتي ، بيماري عروق كرونري وجود دارد؟

7 – آيا داروهاي شيمي درماني باعث كارديوتو كسسيته شده اند؟

8-در بيماران نارسايی قلبی : جهت برگشت VIABILITYو جهت بررسی H.F

بعنوان علت CAD


اسكن استخوان در بيماران زير كمك كننده مي باشد

1 – تشخيص و پيگيري متاستاز استخواني

2 – وجود يا عدم وجود شكستگي

3 – ارزيابي علت درد پشت و يا درد استخواني غير قابل توجيه

4 – ارزيابي اهميت ضايعه استخواني مشاهده شده در گرافي ساده

5 – تشخيص نكروز آواسكولر

6 – تعيين علت درد در محل پروتز مفصلي

7 – ارزيابي زنده بودن نسج استخواني پيوندي

8 – بررسي علت تأخير جوش خوردگي در محل شكستگي

9 –تشخيص و پيگيرسي ميزان فعاليت بيماري پاژه استخوان

10 – تشخيص مراحل مختلف Reflex Sympathic Dystrophy

11 – ارزيابي بلوغ استخوان سازي هتروتوپيك جهت تصميم گيري براي جراحي

12 – پيگيري ميزان فعاليت تومور استخواني و نسج نرمي بعد از شيمي درماني بوسيله راديو داروهائي مانند

Tc-99m MIBIيا تاليوم201

اسكن تيروئيد

1 – افتراق بين بيماري گريوز از ساير علل هيپرتيروئيدي مانند تيروئيديت يا هيپرتيروئيدي ناشي از مصرف مواد يددار.

2 – افتراق بين بيماري گريوز از گواتر مولتي ندولر توكسيك در صورتيكه ساير تستها كمك كننده نباشند.

3 – ارزيابي وضعيت فونكسيونل ندول تيروئيدي در صورتيكه انجام بيوپسي سوزني مقدور نباشد و يا نا موفق باشد (افتراق ندول سرد از ندول گرم يا داغ).

4 – آيا تودۀپشت جناغي منشاٴ تيروئيدي دارد؟(گواترپشت جناغي؟).

5 – تشخيص آنومالي مادرزادي تيروئيد مانند آژنزي، اكتوپي، تيروئيد زير زباني و... در نوزادان .

6- درمان با يد راديواكتيو(I-131) براي گريوز يا گواتر ندولر توكسيك .

7-اسكن تمام بدن با I-131در بيماران مبتلا به كانسر تيروئيد جهت براي تشخيص متاستازي موضعي (غدد لنفاوي) و يا دوردست ( ريه ، استخوان و مغز ) .

8-اسكن پاراتيروئيد :كمك به لوكاليزه كردن آدنوم پاراتيروئيد قبل از جراحي در بيماران مبتلا به هيپرپاراتيروئيدي اوليه و يا در صورت تداوم هيپرپاراتيروئيدي بعد از جراحي (پاراتيروئيدكتومي ) و تشخيص آدنوم اكتوپيك.

اسكن ديناميك كليه در بيماران زير كمك كننده مي باشد

1 – بيماراني كه نياز به ارزيابي عملكرد كليوي و ميزان دفع از كليه مي باشند.

2 – هر كدام از كليه ها چند درصد از كل عملكرد كليوي را شامل مي گردند.

3 – محاسبه GFRهر كدام از كليه ها به تفكيك

4 – از رنوگرام مي توان جهت رّد و يا تأ ييد انسداد ادراري استفاده نمود.

5 – با استفاده از ديورتيك رنوگرام مي توان ديلاتاسيون انسدادي را از غير انسدادي افتراق داد.

6 – با استفاده از تست كاپتوپريل مي توان هيپرتانسيون ثانوي به تنگي عروق كليوي را رد و يا تأييد كرد.

اسكن كليه براي تشخيص هيپرتانسيون رنوواسكولار بيشتر در بيماران

1-هيپرتانسيون ناگهاني يا شديد

2- هيپرتانسيون مقاوم به درمان طبي در يك بيمار مطيع

3- bruitدر شكم يا پهلو

4- بدتر شدن عملكرد كليه طي درمان با مهاركننده ACEدر بيمار مسن هيپرتانسيو

5- رتينوپاتي هيپرتانسيو درجه 3 يا 4

6- بيماري انسدادي در ساير بسترهاي عروقي اعضا

7- شروع هيپرتانسيون در سن زير 30 سال يا بالاي 55 سال


اسكن استاتيك از قشر كليه ها در موارد زير كمك كننده مي باشد

1 – تشخيص و يا رد پيلونفريت

2 – تعيين ميزان عملكرد هر كليه نسبت به كل عملكرد كليه ها

3 – تشخيص آنومالي مادرزادي (آژنزي، هيپوپلازي، اكتوپي و ....) و تعيين ميزان عملكرد كليه اي كه دچار آنومالي مي باشد.

4- كليه نعل اسبي و كليه نعل اسبي كاذب

5- حساسيت به مواد كنتراست يددار

6-اسكن بيضه در افتراق تورسيون حاد از پروسهٔ التهابي (اپيديديمواركيت) كمك كننده مي باشد .

سيستوگرافي ايزوتوپيك (Radionucleide VCUG)براي تشخيص، ارزيابي كمي (تعيين شدت) وپيگيري ريفلاكس وزيكواورترال كمك كننده مي باشد .

اسكن كبد و مجاري صفراوي در تشخيص موارد زير كمك كننده مي باشد

1 – بيماران مشكوك كوله سيسيت حاد

2 – ارزيابي و تشخيص انسداد صفراوي

3 – تشخيص نشت صفراوي

4 – افتراق هپاتيت نوزادي از آترزي مجاري صفراوي

5 – تشخيص ديسكينزي كيسه صفرا

6 – تشخيص كيست مجراي كوله دوك


اسكن كبد و طحال

1 – در بيماري كه تودۀكبدي دارد مي تواند هيپرپلازي ندولار كبدي را تشخيص دهد.

2 – در تشخيص طحال فرعي كمك كننده مي باشد.

3 – در بيماران مبتلا به هپاتواسپلنومگالي مي تواند ميزان عملكرد كبد را ارزيابي نمايد.

4- در افرادي كه ترومبوسيتوپني آنها با اسپلنكتومي درمان شده است.

5-تعيين ماهيت يك توده اتفاقي به عنوان بافت طحالي فونكسيونل

6-اسكن كبد با گلبولهاي قرمز نشاندار به روش SPECTدر بيماري كه با تودۀ كبدي مراجعه كرده است مي تواند همانژيوم كبدي را با ويژگي بالائي از ساير توده ها افتراق دهد.


اسكن با گلبولهاي قرمز نشاندار در بررسي خونريزي گوارشي در موارد زير كمك كننده مي باشد

1 – در صورت مشاهده خون در ركتوم ، منشأ خونريزي گوارشي تحتاني از كجاست؟

2 – در بيمار مبتلا به خونريزي گوارشي كه ارزيابي آندوسكوپيك فوقاني و تحتاني منفي بوده است، آيا منشأ خونريزي گوارشي از رودۀباريك مي باشد ؟

3 – در صورتيكه تست خون مخفي مدفوع مثبت باشد، آيا خونريزي مزمن گوارشي با شدت كم وجود دارد ؟

4 – در كودك مبتلا به خونريزي گوارشي تحتاني آيا علت خونريزي ديورتيكول مكل مي باشد ؟


اسكن پرفيوژن و ونتيلاسيون (تهويه ) ريه در بيماران زير كمك كننده است

1 – تشخيص آمبولي ريوي.

2 – تشخيص تكرار آمبولي ريوي .

3 – ارزيابي كمي و پيشگوئي ميزان نسج ريه باقيمانده بدنبال اعمال جراحي .

4 – اسكن تمام بدن با 99mTc-Octerotide براي ارزيابي ميزان پخش كانسر ريه با سلول كوچك .

5 – اسكن تمام بدن و SPECTبا آنالوگهاي گيرنده هاي سوماتواستاتين مانند 99mTc- Octerotide براي تشخيص و لوكاليزاسيون تومورهاي نورواندوكرين مثل گاسترينوما ، انسولينوما ، گلوكاگونوما ، VIP، نوروبلاستوم ، كارسينوئيد و ديگر تومورهاي نوروآندوكرين .

6 – تعيين بررسي متاستاز در كارسينوم مدولري تيروئيد به اسكن (DMSA(V.


اسكن پرفيوژن مغز در تشخيص موارد زير كمك كننده مي باشد

1 – تشخيص سكته مغزي Stroke) ).

2 – تشخيص اسپاسم عروقي مغزي.

3 – ارزيابي دمانس وتعيين نوع آن.

4- تشخيص و تعيين محل صرع موضعي.

5 – ارزيابي ميزان رزرو جريان خون مغزي با استفاده از استرس با دياموكس ( استازولاميد ).

6- ارزيابي تروماي مغزي

7-اسكن مغز با سستاميبي (Tc-99m MIBI)در افتراق عود تومور مغزي از نكروز بعد از راديوتراپي .


در بيماران مبتلا به كانسر پستان

1 – سينتي ماموگرافي : براي تشخيص كانسر پستان در گروه خاصي از بيماران با ريسك بالا (بيماران با پستانهاي متراكم كه ماموگرافي در آنها تشخيصي نمي باشد، سابقه جراحي قبلي پستان، وجود ايمپلنت يا وجود ساير علل گمراه كننده )

2 – لنفوسينتي گرافي : براي تعيين محل غدۀلنفاوي نگهبان (Sentinel node)جهت انجام بيوپسي اكسيزيونال و تصميم براي انجام ديسكسيون آگزيلاري حين عمل در صورتيكه قطر تومور كمتر از 2 سانتي متر باشد .

3 – اسكن استخوانهاي تمام بدن

4 – اسكن با Sestamibi جهت پيشگوئي پاسخ به شيمي درماني (MDR1)

 

آشنایی با ضروریات پزشکی هسته ای

 


اسکن خونرسانی میوکارد(Myocardial perfusion scan )

این اسکن معمولا در دو مرحله فعالیت (تست ورزش یا استرس فارماکولوژیک) و استراحت و با استفاده از رادیو داروهای Thallium-201و یا Tc99m-MIBI به روش SPECT انجام شده وبافت میوکارد نکروتیک یا ایسکمیک و بافت نرمال را در حوزه خونرسانی عروق اصلی قلب مشخص میکند .این روش با تعیین میزان بافت زنده (Viable) قلب میتواند راهنمای بسیارمناسبی جهت Revascularization باشد. این اسکن روشی غیر تهاجمی وفیزیولوژیک بوده و در کنار آنژیو گرافی کمک شایانی به تشخیص بیماریهای عروق کرونر می کند. بر اساس درخواست طبق 3 روش زیر نسخه می گردد:

Myocardial Perfusion SPECT with (Dipyridamole Exercise  Dobutamine)

Myocardial Perfusion Gated SPECT with (Dipyridamole Exercise  Dobutamine)

Myocardial Perfusion SPECT for viability assessment with (Dipyridamole Exercise  Dobutamine)

 

اسکن استخوان از تمام بدن(Whole body bone scan)

بررسی سریع آسان دقیق و ارزان از تمامی استخوانهای بدن را ممکن میسازد .اسکن سه فاز استخوان روشی بسیار مناسب برای تشخیص عفونت های استخوانی (استئومیلیت)وافتراق آن از عفونت بافت نرم (سلولیت )است ( مانند پای دیابتی). اسکن استخوان برای بررسی ضایعات متاستاتیک در بیماران مبتلا به سرطان ،تشخیص ضایعات خوش خیم و بدخیم استخوان ،در ضایعات تروماتیک (بخصوص در بچه ها)و شکستگی ها ،ضایعات متابولیک ، در بیماریهای ارتوپدی مثل انفارکت استخوان ،AVN، زنده بودن گرافت استخوان ، آرتریت ها ،RSDS، دردهای مبهم استخوانی ، بررسی میزان فعلیت استئوبلاستیک و نیز در ضایعات دیسپلازی مانند فیبروس دیسپلازیا ، پاژه ، کاربرد دارد. معمولا به روش زیر نوشته می شود:

Whole body bone scan/three phase bone scan


اسکن پرفوزیون و فونکسیون کلیه با DTPA

این تست یک روش تشخیصی بسیار مناسب برای بیماریهای کلیه ومجاری ادراری محسوب میشود . با استفاده از این روش می توان خونرسانی و فونکسیون کلیه ها حتی به صورت جزئ به جزئ،میزان GFR،وضعیت مجاری ادراری ،افتراق انسداد مکانیکی از انسداد فیزیولوژیک واندازه کارکرد نسبی هر کلیه را هم به صورت کیفی و هم کمی مورد بررسی قرارداد. معمولا به روش زیر نوشته می شود:

DTPA Renal Scan/Diuretic Renogram

اسکن کورتیکال کلیه با DMSA

بهترین روش بررسی کارکرد کورتیکال کلیه ها بوده ودر بررسی اسکارهای کورتکس کلیه وتشخیص پیلونفریت بویژه در اطفال بسیار مفید است . معمولا به روش زیر نوشته می شود:DMSA Scan


اسن کاپتوپریل کلیه

جهت تعیین وجود و یا عدم وجود تنگی شریان کلیوی در بیماران با پرفشاری خون است. فرق این روش با دیگر روشها در این است که اگر مثبت خوانده شود سودمندی آنژیوپلاستی صد در صد است .ضمنا در این جا میزان خونرسانی و عملکرد کلیه ها و نیز وجود انسداد هم بررسی می گردد. Captopril Renal Scan


اسکن ریه

شامل اسکنهای پرفوزیون و ونتیلاسیون ریه بوده و روشی غیر تهاجمی دقیق و ارزان برای تشخیص آمبولی ریوی می باشد.Pulmonary Perfusion/Ventilation Scan


اسکن کبد ومجاری صفراوی (Cholescintigraphy)

با استفاده از مواد ایمونودی استیک اسید که رفتاری مشابه بیلیروبین دارند کارکرد سلولهای کبدی ومجاری صفراوی مورد بررسی قرارمیگیرد .حساسیت وویژگی آن برای تشخیص کوله سیستیت حاد نزدیک به صد درصد بوده و دربررسی بیماران پس از جراحی کیسه صفرا نیزبسیار کمک کننده است . در بیماران با درد های مبهم شکمی ، کوله سیستیت مزمن و نیز ارزیابی عملکرد و تعیین کسر جهشی کیسه صفرا (EF) سودمند است.در موارد زیر هم بکار می رود:Acalculous cholecystitis،CBD obstruction،Biliary atresia ،(leak ,Biloma)Postoperative biliary tract، Trauma،SOD. معمولا به روش زیر نوشته می شود:

Hepatobiliary Scan

اسکن کبد وطحال

این اسکن میزان و فعلیت سیستم رتیکولو اندوتلیال را در کبد ، طحال و مغز استخوان را مشخص می کند و در تعیین درجه پیشرفت سیروز نیز کمک کننده است. معمولا به روش زیر نوشته می شود: Liver and Spleen Scan

اسکن پرفیوژن مغز

این اسکن در بیماران مشکوک یا قطعی صرعی برای تعیین منطقه درگیر مغزی ، آلزایمر ،دمانس ، ترومای مزمن ، TIA، بیماران سکته مغزی و اختلات عروقی، بیماران سندرم خستگی مزمن ، درگیری های عفونی . معمولا به روش زیر نوشته می شود: Brain Perfusion SPECT. در موارد تومور یا متاستاز مغزی و یا افتراق عود تومور از عوارض ناشی از جراحی و رادیوتراپی از Thallium یا MIBIاستفاده می شود: Brain SPECT with Thallium or MIBI

اسکن پاراتیروئید

این اسکن جهت وجود یا عدم آدنومای پاراتیروئید بجا و یا اکتوپیک بکار می رود.

تست تراکم سنجی استخوان

میزان تراکم و دانسیتی استخوان بصورت خام ، در مقایسه با افراد هم سن (Z-score ) و در مقایسه با افراد بالغ جوان ( T-score) و نیز میزان خطر شکستگی بصورت کمی سنجیده می شود. این تست در بچه ها هم کاربرد دارد و بصورت پایه و بعد از درمان هم جهت سودمندی آن بکار می رود. از نواحی لومبار ، هیپ و مچ دست ها گرفته می شود.

ریسک فاکتورهای احتمالی برای استئوپروزیس عبارتند از : سن بالاتز از 50 ،الکل ،آسم، کمر درد، مصرف کورتون ،دیابت ،منوپوز زودرس < 45 ، مصرف زیاد قهوه ، سابقه فامیلی شکستگی ،مشکلات قلبی ، HBP، کاهش قد، مشکلات روده ای ، پریود های نامنظم ، مشکلات کلیه ، فعالیت کم ، BMIکمتر از 20 kg/m3،وزن < 57 kg،مصرف ناکافی کلسیم ، هیپوگنادیسم در جنس مرد، NO HRT، برداشت تخمدان ها ، شکستگی قبلی ، آرتریت روماتوئید ، سیگار ، مشکلات تیروئیدی ، مصرف داروهای ضد صرع.


اسکن با گلبول قرمز دناتوره

این مورد در بررسی طحال فرعی بخصوص در بیماران بعد از اسپلنکتومی کاربرد دارد. معمولا به روش زیر نوشته می شود:Denatured RBC scan


اسکن مجاری اشکیDacryoscintigraphy

این اسکن وجود ومحل انسداد درمجاری اشکی را نشان داده ودر افتراق انسداد مکانیکی مجاری اشکی از سایر علل اشک ریزش بسیار کمک کننده می باشد.

اسکن تیرویید

روشی عالی برای به تصویر کشیدن بافت کارکردی تیروئید است . در بررسی انواع گواترها و بررسی ندول های تیروئید از نظر کارکرد مفید است. معمولا به روش زیر نوشته می شود: Thyroid scan


تست تنفسی اوره

دراین روش با استفاده از کربن رادیو اکتیو که در ساختمان اوره وارد شده است افراد از نظر وجود عفونت فعال هلیکو باکتر پیلوری در معده بررسی میشوند . این روش بهترین روش بررسی پاسخ به درمان آنتی بیوتیک در درمان زخم های معده واثنی عشر ناشی از عفونت هلیکوباکتر پیلوری است.Urea Breathing Test(UBT).

اسکن مجاری لنفاوی

این روشی سودمند در تعیین و افتراق ادم و تورم لنفاوی از غیر لنفاوی است و نیز سطح انسداد و نوع انسداد عملکردی از غیر عملکردی را نیز بیان می کند.Lymphoscintigraphy


اسکن بررسی تخلیه معده

جهت بررسی میزان تخلیه معده مثلا ناشی از گاستروپارزی دیابتی بکار می رود. Gastric Emptying Scintigraphy.


اسکن با گلبول قرمز

هم جهت تعیین خونریزی در بیمار با خونریزی گوارشی بکار می رود و هم جهت بررسی توده کبدی از جهت بودن یا نبودن همانژیومای کبدی .در توده های بالای 4/1 cmکبدی این اسکن حساسیت 100 درصد دارد. بسته به مورد یکی از موارد زیر نسخه می گردد.RBC Scan for Liver Hemangioma، RBC Scan for GI Bleeding.

اسکن تمام بدن با MIBIیا تالیوم

این اسکن جهت زنده ماندن یا نکروز شدن بافت تومور بعد از رادیوتراپی یا کموتراپی کاربرد دارد.Whole Body Scan with Thallium or MIBI


اسکن دیورتیکول مکل

این روش جهت بررسی زائده دیورتیکول مکل بکار می رود .Meckel’s Diverticulum Scan


سیستوگرافی رادیونوکلوئید

جهت بررسی وجود و درجه بازگشت ادرار از مثانه به حالب ها و نیز باقیمانده ادرار در مثانه بکار می رود. لازم به ذکر است که میزان اشعه ناشی از این روش از VCUGرادیولوژیک بمراتب کمتر است ( یک بیستم) بنابراین در اطفال مطلوب است.


اسکن پستان

در مواردی که بیمار برست متراکم ، دستکاری قبلی ، Implant،رادیوتراپی قبلی ، عدم دیده شدن در ماموگرافی بکار می رود. وقتی که چند تایی بودن قبل از لامپکتومی یا درگیری غدد لنفاوی لازم است هم بکار می رود.در بررسی میزان اکتیویته در توده های کلسیفیه هم بکار می رود.


ید درمانی

جهت درمان بیماران با پرکاری تیروئید و یا سرطان تیروئید بکار می رود.


اسکن بیضه

در اختلات عروقی بیضه مثل تورشن و افتراق آن از اپیدیدیموارکیتیس بکار می رود. Scrotal Imaging


اسکن غدد بزاقی

در بررسی خونرسانی ، عملکرد و میزان دفع آنه بکار می رود. در تعیین التهاب و انسداد در غدد بزاقی هم سودمند است.

Salivary Gland Scintigraphy

روشهای IRMAو RIA

در تعیین اندازه هورمونها هم مثل TSH,T3,T4,T3Ruسودمند است.


   
تعداد بازدید:   ۳۷۱۷

 


چاپ | ارسال به ايميل
< >